Selecteer een pagina

Burn out en werk, wat is nu eigenlijk de relatie tussen deze twee? In dit artikel wordt het allemaal beschreven én je krijgt een gratis reïntegratie opbouwschema!

Wanneer je een burn out hebt is, kort samengevat, al je energie verbruikt. Alle reserves zijn op waardoor zelfs dagelijkse handelingen als opstaan uit bed, een fatsoenlijk ontbijt fabriceren en jezelf onder de douche hijsen al een zware taak voor je kunnen zijn.

Iedereen heeft een bepaalde hoeveelheid energie wat per dag verbruikt kan worden. Af en toe eens wat extra’s kan geen kwaad, we hebben namelijk ook allemaal een reserve, een marge. Helaas heb jij hier alleen (onbewust) te vaak gebruikt van gemaakt waardoor je diep in het rood bent komen te staan. Het is dus nogal wiedes dat alles als een struggle voor je aanvoelt. Sterker nog: het voelt het niet alleen als een struggle, het is een struggle. Je verbruikt energie die je niet hebt.

Ik hoor je denken: ‘Maar Anne, als deze dagelijkse handelingen al zo zwaar voor mij zijn, hoe kan ik er dan óók nog eens bij werken? Is mijn burn out veroorzaakt door mijn werk en is dit werk eigenlijk wel goed voor mij, moet ik stoppen met werken of is een andere job misschien toch beter voor mij weggelegd?’.

Kortom: Welke rol speelt werk in jouw burn out proces?

Wordt een burn out veroorzaakt door werk?

Burn out en werk worden bijna standaard in één adem genoemd. Werk zou dus de grote veroorzaker van een burn out zijn. Persoonlijk denk ik daar toch heel anders over. Na alle inzichten die ik zelf ondervonden heb ben ik van mening dat werk een omgeving is waar een burn out tot uiting komt. Het kan je triggeren, maar de oorzaak is het niet.

Het klinkt misschien absurd voor je, maar jij bent degene die jouw burn out veroorzaakt. Het zit in jou zelf. Ik begrijp heel goed dat dit als een klap aan kan komen, of dat het zelfs ongeloofwaardig klinkt. Daarom zal ik het voor je uitdiepen waarna je hopelijk tot het besef komt dat er wellicht toch een kern van waarheid in schuilt.

Waarom jij de burn out creëert

In je sociale leven kies je de mensen waarmee je omgaat, dit zijn over het algemeen gezonde en fijne relaties die jou geen druk en stress opleveren. Maar in een werksituatie ligt dit anders, hier is een totaal andere rolverdeling en spreek je van hiërarchieën. Op werk wordt er wat van je verwacht. Leidinggevenden, naaste collega’s, klanten of cliënten willen wat van je. Ze hebben allemaal een andere behoefte – die jij voor hen ‘moet’ vervullen – en ze willen het liefst zo snel en zo goed mogelijk geleverd krijgen.

Er zijn zat mensen die hier goed mee om kunnen gaan, zij hebben een goede balans gevonden in hetgeen er van hen verwacht wordt en hetgeen zij nodig hebben.

Het wordt pas een ongezonde situatie wanneer jij bijvoorbeeld:

  • een zeer groot verantwoordelijkheidsgevoel hebt ten koste van jezelf
  • jouw focus continu op de ander ligt en jij jezelf hiervoor wegcijfert
  • je druk maakt om dingen waar je geen grip op hebt
  • iedereen te vriend wil houden en gewenst gedrag vertoont
  • alles perfect wil doen, continu 150% inzet geeft in plaats van 80% – 100%
  • het nodig hebt om gezien te worden door anderen, constant bevestiging zoekt.

Alleen jij kan jouw grenzen bewaken, niemand anders weet wat jouw grenzen zijn. Dus wanneer jij jouw grenzen niet aangeeft of niet eens weet wat je grenzen eigenlijk zijn zal je er stelselmatig overheen gaan. Ga op zoek en leer je grenzen uit te dragen.

Goedbedoelde maar destructieve eigenschappen

Als jij een bak vol energie hebt waar je steeds wat uit schept maar waar geen schepjes voor terugkomen raakt die bak gauw genoeg leeg. Je hebt geen onuitputtelijke energiebron, niemand, dus je zal er zorgvuldig mee om moeten gaan.

Stel jezelf eens de volgende vragen:

  • ‘Neem ik verantwoordelijkheid voor mijn eigen geluk, of doe ik dit alleen voor de ander?’
  • ‘Waarom wil ik zo graag aardig gevonden worden en pas ik mij tot in de puntjes aan op de ander?’
  • ‘Heeft het zin dat ik mij hier nu zo druk om zit te maken, verandert het ook maar iets aan de situatie?’
  • ‘Laat ik mijn geluk afhangen van de ander, zo ja – hoe?’
  • ‘Bestaat perfectie eigenlijk wel of is er altijd een hoger doel te bereiken?’
  • ‘Kan ik mijzelf bevestiging geven of heb ik de bevestiging van een ander nodig?’
  • ‘Hoe kan iemand anders mij zien staan als ik mijzelf verstop om anderen niet in de weg te zitten?’

Als jij jezelf stelselmatig vergeet en wegcijfert – niet kijkt naar wat jouw behoeften zijn maar alleen naar de behoeften van de ander handelt – dan geef je al jouw energie weg en je krijgt er geen energie voor terug.

Leer een balans te vinden tussen dat wat jij aan de ander geeft en dat wat je bij de ander haalt. Inderdaad, je haalt het bij de ander – je krijgt het niet als je niet duidelijk maakt wat je nodig hebt.

Laat jezelf zien – gewoon zoals je bent – met al je voors en tegens. Het mag er allemaal zijn! Op deze manier creëer je duidelijkheid en weten mensen wat jij graag van hen zou willen zien. Het scheelt je tonnen energie en geeft je een hoop rust.

Blijven werken met een burn out – of niet?

Burn out is een gigantisch overkoepelend begrip, bij iedereen komt het anders tot uiting. Er bestaat dus niet maar één remedie tegen een burn out. Voel vooral goed bij jezelf wat jouw behoeftes zijn, wat is het dat jij nodig hebt om te herstellen?

Laat je niet leiden en weerhouden door je angstige stemmetje, dat is in dit geval altijd een slechte raadgever. Probeer uit je emotie te stappen en bekijk het eens heel eerlijk en objectief: burn out en werk, gaat het op dit moment samen voor je?

Als het je lukt zou het goed zijn om misschien een uurtje of twee per dag te blijven werken, dit biedt je enige routine (wat erg belangrijk is) en zorgt ervoor dat je geen angst en aversie op gaat bouwen om later weer aan het werk te moeten gaan.

Maar zoals ik al zei: de ene burn out is de andere niet. Niet iedereen is dus ook in staat om, op welke basis dan ook, aan het werk te blijven. Het geeft niet, accepteer dit. Ik zou wel adviseren om regelmatig langs te gaan bij je werk. Kom collega’s onder ogen en maak een praatje met ze.

Dit doe je uiteraard niet voor je werkgever maar voor jezelf. Op deze manier komt er geen drempel of gevoelsmatige afstand. Je blijft onderdeel van het geheel en je bent onder de mensen.

Want één ding is zeker: je afzonderen van de buitenwereld en alleen maar in bed liggen is geen optie! Je gaat je er lusteloos door voelen en je komt in een isolement en neerwaartse spiraal terecht die jouw herstel duidelijk geen goed doen.

Wanneer ga je weer aan het werk na een burn out periode?

Je hebt er alles aan gedaan om te herstellen en… Met succes! Het gaat steeds beter met je, je bent je energie op aan het bouwen en de lusteloosheid neemt af – je krijgt weer zin om dingen te ondernemen.

Maar wanneer heb je nu eigenlijk dat ontastbare punt bereikt dat je weer aan het werk kan? Wanneer ben je officieel burn out-af en klaar om aan de slag te gaan? Werkt dat eigenlijk wel zo; beland je op een punt dat je ineens hersteld bent?

Het is een lastig onderwerp omdat voor iedereen iets anders geldt, want zoals eerder besproken; de ene burn out is de andere niet.

Eén ding is zeker, en dat is dat een burn out – als het goed is – grote veranderingen in je leven gecreëerd heeft. En gelukkig maar! Ook heb je een behoorlijke optater gekregen, zowel fysiek als mentaal. Deze effecten, zoals vermoeidheid, kunnen met gemak jarenlang nodig hebben om te herstellen. Hetzelfde geldt voor de veranderingen die plaatsvinden of nog plaats moeten gaan vinden – soms duurt het jaren voordat je de juiste inzichten hebt en hier vervolgens daadwerkelijk naar handelt.

Maar om nu te zeggen dat je tijdens die jaren niet aan het werk zou kunnen… Wanneer je voor jouw gevoel op lichamelijk en geestelijk vlak een bepaald niveau hebt bereikt dat aanvaardbaar is om weer te kunnen werken, ga er dan zeker voor.

Zie het als een kans. Je kunt nu namelijk alles wat jij de afgelopen periode geleerd hebt in praktijk gaan brengen. Je valkuilen worden op de proef gesteld en dit is de plek en het moment om je nieuwe gedrag te ontwikkelen. Ongelofelijk waardevol en dankbaar na al je geploeter de afgelopen tijd!

Reïntegreren na je burn out

Zoals ik net beschreef bereik je op een gegeven moment een bepaald niveau dat voor jou ok genoeg aanvoelt om weer aan het werk te kunnen. Er is geen specifieke richtlijn van wanneer dit moment is, en dat is ook heel logisch gezien iedereen een eigen proces doorloopt. De één bereikt dit moment na 2 maanden, de ander na een jaar. Jij weet zelf wanneer je lichamelijk en geestelijk in staat bent om weer in het werkritme te komen.

Ga op jouw gevoel af en niet op de ideeën van de ander. Laat je niet onder druk zetten door je leidinggevende of andere mensen om je heen. Alleen jij kunt dit bepalen. Niemand is erbij gebaat als je te vroeg start, dan zit je binnen no time weer thuis. Niet helemaal de bedoeling.

Intermediair heeft een aantal algemene tips – omtrent het reïntegreren van werknemers – opgesomd voor werkgevers en leidinggevenden. Het is voor hen zeker de moeite waard om deze even door te lezen.

Natuurlijk worden je werkzaamheden rustig opgebouwd na je burn out periode. Direct van 0 naar 40 uur per week werken is geen optie, begin er gewoon niet aan. Bouw het langzaam op, laat je lichaam en geest geleidelijk wennen aan alle prikkels die op je afkomen.

Zorg gewoon dat je stresslevel zo laag mogelijk blijft. Er zijn bepaalde manieren waardoor jij jouw stresslevel kunt verlagen.

Voorbeeld van een opbouwschema

Wat een goede opbouw zou kunnen zijn binnen jouw organisatie kun je het beste zelf inschatten, maar ik geef hieronder een voorbeeld zodat je een idee hebt van wat realistisch is.

Dit opbouwschema is gebaseerd op een fulltime werkweek maar kan uiteraard ook met een kleine aanpassing toegepast worden op parttime functies. Als je dit schema aanhoudt is het mogelijk om na 2 maanden weer 100% aan het werk te zijn.

Week 1
2 dagen 2 uur per dag
Week 2
2 dagen 2 uur per dag
Week 3
2 dagen 4 uur per dag
Week 4
3 dagen 4 uur per dag
Week 5
3 dagen 6 uur per dag
Week 6
4 dagen 6 uur per dag
Week 7
4 dagen 8 uur per dag
Week 8
5 dagen 8 uur per dag

Je ziet dat de uren heel geleidelijk opgebouwd worden waardoor je weinig druk zal ervaren. En toch zit je in week 5 / 6 al op 50% herstel!

Natuurlijk komt er wat druk en spanning kijken bij een reïntegratieproces, er wordt ten slotte toch weer wat van je verwacht. Maar vergeet niet dat je geleerd hebt van je burn out periode en dat dit jouw kans is waarbij je om kan leren gaan met een relatieve druk.

Inmiddels weet je wat echt belangrijk is, en dat is dat jij je goed voelt. Je hebt geleerd dat werk maar werk is, je zal minder last hebben van een druk die je opgelegd zou worden. Want ja, jij bent degene die de druk toelaat – of niet. Fijn idee he, dat jij hier zelf over beslist?

Terugval tijdens je reïntegratieproces

Het kan voorkomen dat je tijdens je reïntegratieproces, of na een tijdje werken, een terugval krijgt. Hier zijn verschillende redenen voor, bijvoorbeeld:

  • je bent in een te vroeg stadium begonnen met werken, je energielevel is nog te laag waardoor je jezelf opnieuw uitput
  • oude gewoontes – zoals je enorme verantwoordelijkheidsgevoel – spelen de kop op, waardoor je spanning in jezelf creëert
  • je wordt overladen met werk en het lukt je niet om het overzicht te houden óf te delegeren
  • je hebt tijdens je ziekteverlof alleen overleefd maar niks wezenlijks in jezelf veranderd waardoor je opnieuw tegen dezelfde dingen aanloopt die jou onderuit halen
  • er wordt teveel van jou verwacht door je collega’s/leidinggevende en je kan of durft dit niet te benoemen.

Dit zijn een aantal voorbeelden waarop het mis kan lopen tijdens je reïntegratieproces. Zolang er niks veranderd is in jou is er een aanzienlijke kans dat je binnen no time weer onderuit gaat.

Wees daarom eerlijk naar jezelf toe, ga goed bij jezelf te rade. Wanneer je je kop in het zand steekt zal je nooit de juiste inzichten krijgen en blijf je in hetzelfde patroon. Je lichaam en geest zullen je terug blijven fluiten zolang er niks wezenlijks verandert in jouw systeem en gedrag.

Vragen die jij jezelf kan stellen zijn:

  • ‘Heb ik privé voldoende energie om dingen te ondernemen en heb ik hier plezier in?’
  • ‘Vind ik dit werk leuk, geeft het mij energie of kost het mij alleen maar energie?’
  • ‘Zit ik op mijn plek binnen deze organisatie, heb ik leuke collega’s en ervaar ik de werksfeer als prettig?’
  • ‘Kom ik genoeg voor mijzelf op of volg ik klakkeloos de wensen van de ander?’
  • ‘Geef ik voldoende inzet (80% – 100%) of geef ik altijd dat beetje extra, ben ik permanent sprintjes aan het trekken (120% – 150%)?’

Minder werken na een burn out – een must of niet?

Burn out en werk gaan prima samen, het is hoe jij met dingen omgaat. Wat kan zijn is dat je het totaalpakket van:

  • huishouden
  • kinderen
  • familie
  • sociaal leven
  • hobby’s
  • fulltime baan

lastig vindt om te combineren. Het is haalbaar, maar ook op de manier hoe jij het wil? Heb je genoeg tijd, of loop je achter de feiten aan en ben je gehaast waardoor je niet met volle aandacht in dat moment bent?

Op werk denk je bijvoorbeeld ‘wat ga ik vanavond koken en wanneer heb ik tijd om het huis aan kant te maken? en als je eenmaal thuis bent denk je ‘heb ik het wel goed achtergelaten op werk en heb ik die klant wel gemaild?’.

Kortom: je bent nergens met volle aandacht, ongelofelijk inefficiënt! En voor je kinderen, partner, familie en vrienden is het niet bepaald gezellig aangezien je met je gedachten ergens anders bent in plaats van daar, bij hen.

Optie 1: Bekijk eens of je wat uurtjes of dagen minder kan gaan werken waardoor er meer tijd overblijft voor de andere factoren in jouw leven. Het kan wat meer ruimte in je hoofd geven wat op zijn beurt weer zorgt voor rust. Je kunt op deze manier efficiënt werken en genieten van je vrijetijdsbesteding.

Optie 2: Toch zou dit met een fulltime baan allemaal ook haalbaar kunnen zijn. Deze optie is sowieso niet verkeerd om toe te passen in jouw leven. Je kunt het zien als een bepaalde structuur. Leer in tijdsblokken te werken. Calculeer voor jezelf in wat je in welke tijd gedaan wil krijgen en houd je daar dan ook aan. Dit zorgt ervoor dat je op werk niet bezig hoeft te zijn met wat je die avond gaat koken, want daar heb je tenslotte een apart tijdsblok voor!

Na je burn out dezelfde job of kies je voor een andere baan?

Natuurlijk kan het ook zo zijn dat het werk wat je nu doet, of je huidige werkplek, niet goed matchen met dat wat jij nodig hebt. Als het continu de omgevingsfactoren zijn waar je tegenaan loopt kun jij jezelf ontwikkelen tot je een ons weegt, maar daarmee verandert de buitenwereld niet. In dit geval kan je tot de conclusie komen dat je niet op de juiste plek zit qua functie, branche en/of organisatie.

  • Komt er gevoelsmatig te veel druk op jou te staan, is het een erg stressvolle omgeving, kost het je meer energie dan dat het je geeft?
  • Waar loop je nu precies tegenaan en op welke andere plek zou dit anders voor je uit kunnen pakken?
  • Wat zou je graag willen doen, heb jij speciale kwaliteiten waar je jouw werk van zou willen en kunnen maken of misschien is er zelfs wel een passie die je verder uit kunt bouwen?

Echt waar, er zijn zo ongelofelijk veel opties. Eigenlijk is alles mogelijk, alles wat jij maar wil.

De twee trucs die je daarvoor moet weten en toepassen zijn: denk buiten je comfort zone en handel daar vervolgens naar. Kom in actie. Zolang het bij denken blijft zal de verandering nooit plaats gaan vinden. Binnen jouw comfort zone is alles al bekend voor je, dat is niet de plek waar ‘the magic’ plaatsvindt.

Hopelijk heb je nieuwe inzichten gekregen over de relatie tussen burn out en werk. Ook hoop ik dat ik je heb kunnen inspireren om voor je eigen geluk te kiezen – en jouw geluk nooit van iemand anders af te laten hangen. En dat zelfs werk, wat op zich een ‘moetje’ is, oprecht leuk kan zijn. Zolang het maar aansluit op jouw idealen en behoeften.

Met Hugging a Cactus realiseer ik mijn droom om anderen te inspireren positief, vol vertrouwen en eerlijk in het leven te staan. Ik help je zelfinzicht te krijgen waardoor jij jouw burn out kunt voorkomen of overwinnen. Lees hier alle tips en inzichten!  - Anne

Pin It on Pinterest