Selecteer een pagina

Iedereen kent het begrip angst, het behoort tenslotte tot één van onze emoties. De één is bang voor achtbanen, de ander voor spinnen, weer een ander voor naalden, en hoogtevrees is nu ook niet bepaald een onbekend fenomeen… Zo kunnen we oneindig veel verschillende dingen opnoemen waar wij mensen bang voor kunnen zijn. Er is alleen een groot verschil tussen de algemeen bekende angst en een angststoornis.

Want wat nu als jouw angst vele malen verder gaat dan de angst die ik hierboven beschreven heb? Zoveel verder dat het simpele woordje ‘angst’ totaal geen eer doet aan datgene wat jij ervaart?

Geen auto meer durven rijden, het eng vinden om in openbare ruimtes te zijn zoals een winkel(centrum) of bij een concert of misschien zelfs wel alle ruimtes behalve je eigen huis… Bang zijn voor dat wat je voelt, angstig zijn voor je gedachten of; zoals ook veel mensen ervaren, de hele dag door een angstig of gejaagd gevoel hebben…

Dit zijn slechts een aantal voorbeelden, vul dan ook zeker in waar jij jouw specifieke angst of angststoornis voor hebt ontwikkeld. Op die manier kun jij je beter verplaatsen in hetgeen ik je verder nog ga uitleggen in de rest van dit artikel.

Wat is een angststoornis?

Wanneer je jezelf herkent in de bovenstaande alinea zou je kunnen zeggen dat er een emotionele verstoring aan de hand is, ook wel een angststoornis genoemd. Je angstsysteem is feitelijk foutief afgesteld. Kort samengevat: de angst heeft je in zijn greep.

Zo klein en nietszeggend als het lijkt, zo ongelofelijk heftig is het. Deze intense angst is nauwelijks uit te leggen aan mensen die dit nooit ervaren hebben.

En tóch ga ik een poging wagen om zowel mensen die de angst zelf ondergaan én mensen in zijn of haar omgeving – te bereiken. Ik denk namelijk dat het ook best fijn is – voor iemand die met een persoon samenleeft wie een dusdanig angstprobleem heeft – om het iets meer te begrijpen. Het zorgt voor een stukje rust.

Bijna 20% van de Nederlanders heeft een angststoornis, een behoorlijk aantal als je bedenkt dat dit ongeveer 1 op de 5 mensen is. Een beetje serieuze aandacht aan dit onderwerp besteden kan dus zeker geen kwaad dacht ik zo!

Ik ga ontzettend mijn best doen om je goed uit te leggen wat een angststoornis verder inhoudt, wat het met je doet en wat je ertegen kunt doen.

Onderverdelen van angst

Je kunt angst grofweg in twee categorieën onderverdelen, namelijk:

1 Reële angst

2 Irreële angst

Reële angst voel je wanneer er serieus gevaar dreigt, bijvoorbeeld:

– Wanneer je huis in de fik staat

– Tijdens het zwemmen aangevallen worden door een haai

– Midden in een oorlogsgebied zitten

– Beroofd worden

Irreële angst daarentegen, het woord zegt het al, is angst voor iets waarbij je geen (direct) gevaar loopt.

Bijvoorbeeld:

– In paniek raken tijdens een concert, in een winkel, restaurant, trein of gewoon op straat (pleinvrees/agorafobie)

– Bij elk steekje of bultje dat je in/op je lichaam voelt bang zijn dat je een ernstige ziekte hebt (hypochondrie)

Vliegangst

– Bang zijn voor dingen die ‘eventueel-heel-misschien-ooit-wel-eens-zouden-kunnen gebeuren’ (anticipatie-angst)

– Bepaalde angst-gedachten die je hebt

– … Vul hier jouw desbetreffende angst in. Lees hier de complete lijst met alle angsten en fobieën.

Jouw lichaam en geest kunnen geen onderscheid maken tussen reële angst en irreële angst. Angst = angst. Of jouw angst nu realistisch of niet realistisch is, het gevoel en de symptomen zijn exact hetzelfde.

Tijdens een angstig moment worden er bepaalde angstreactie-stofjes afgegeven in je lijf. Hierdoor is het gemakkelijk om tijdens een angststoornis in een paniekaanval te belanden.

Hoe ontstaat een angststoornis?

Iedereen heeft een ander systeem, de één is gevoeliger dan een ander. Een foutief afgesteld angstsysteem ontwikkel jij zelf.

Hoe voelt het wanneer je dit leest? Niet fijn hè?

Het kan zelfs ongeloofwaardig overkomen, want ‘wie doet dit zichzelf nu aan? Je gaat jezelf toch niet opzettelijk zoveel pijn doen en al je levensgemak/geluk vergooien?’ ik hoor het je bijna denken. En weet je; dat klopt! Je doet het namelijk ook niet met opzet.

Jij hebt een sterk ontwikkeld angstsysteem en de angst is er in de meeste gevallen beetje bij beetje heel geleidelijk ingeslopen, de sneaky bastard. Ga maar eens na…

Hoe handel jij op een moment dat je angst voelt? Ik gok dat je het vermijdt. Analyseer je eigen gedrag eens.

  • Bang voor spinnen? Je zorgt dat óf iemand dat beest als een malle voor jou weghaalt óf je gaat er zo ver mogelijk bij vandaan.
  • Hoogtevrees? No way dat jij een hoge toren beklimt voor het ‘o zo prachtige uitzicht over de stad’. Wat kan jou die stad boeien als jij daar op twee belabberde benen staat te wankelen.

Nu zijn dit twee voorbeelden die jouw dagelijks leven niet echt zullen belemmeren, maar pak je dit op dezelfde manier aan bij zaken die tot dagelijkse bezigheden behoren; dan zal jouw functioneren behoorlijk onder druk komen te staan en kun je flink beperkt worden in je doen en laten.

  • Je bent bang om zelf auto te rijden – dan ben je in veel gevallen een stuk afhankelijker en gebonden aan je plek.
  • Bang om te vliegen, een concert, winkelcentrum, bioscoop of het strand te bezoeken? Je laat je allerlei mooie herinneringen door je neus boren. Ja, je leest het goed; jíj laat dit gebeuren! Hierover later meer.

Waarom is de ene persoon gevoelig voor een angststoornis dan de ander?

De reden waarom de ene persoon gevoeliger is voor angst dan de ander is heel simpel: iedereen zit anders in elkaar. Ieder lijf is anders afgesteld.

De één heeft een zeer gevoelig afgesteld angstsysteem, de ander wat minder. Sommige mensen voelen zelfs bijna tot géén angst – wat het andere uiterste is!

Ons gevoelige angstsysteem is dus zo slecht nog niet, je moet er alleen even mee leren omgaan en het goed af weten te stellen.

Als mensen zijn wij geneigd eerder het negatieve te zien dan het positieve. Dit is iets wat in ons zit, niks aan te doen – maar het komt natuurlijk wel ergens vandaan. Je kunt dit het beste omschrijven als een soort defensiemechanisme die de oermens al vanaf de oorsprong in zijn systeem heeft zitten.

Alles wat jouw zintuigen oppikken aan informatie, verwerken de amygdalae. De amygdala wordt ook wel een amandelvormige kern genoemd, en ieder mens heeft er twee. Twee amygdalae dus, die heel diep verstopt zitten in een bepaald gedeelte van onze hersenen.

Op het moment dat jouw zintuigen informatie opgepikt hebben wordt deze informatie door gelinkt naar deze twee ‘amandeltjes’. Vervolgens koppelen de amygdalae emoties aan de binnengekomen informatie. Meestal is dit de emotie angst.

Het is namelijk inmiddels wetenschappelijk bewezen dat de amygdalae een grote rol spelen rondom angst. Eigenlijk willen jouw amygdalae jou het liefst – de hele dag door – wijzen op alle mogelijke gevaren die jij ‘heel misschien eventueel’ zou kunnen lopen. Het signaleert altijd eerder het gevaar dan het geluk, simpelweg om jou te beschermen.

Je hebt altijd een keuze

Het is zo, dat het uiteindelijk aan jou is welke emotie je wanneer inzet. Je hebt hier dus zeker een keuze in, en dat is ongelofelijk goed nieuws!

Je kan het tegen je laten werken, wat bij het hebben van een angststoornis het geval is, maar je kan het ook vóór je laten werken.

Jouw amygdalae zeggen bijvoorbeeld tegen jou als jij op de snelweg rijdt: ‘Wow, dit is een snelweg. Het gaat zo snel allemaal… Hier zou het best wel eens gevaarlijk kunnen zijn, kijk uit!’, terwijl dit negen van de tien keer natuurlijk niet het geval is.

Als jij hier geen waarde aan hecht en vol vertrouwen in het leven staat is er niks aan de hand.

Maar op het moment dat jij serieus ingaat op wat jouw amygdalae jou aan informatie doorgeven heb jij geen controle meer over de angst – dan heeft de angst controle over jou. De angst is jou de baas. De angst heeft jou in zijn greep. Op dit moment zou het kunnen dat je een angststoornis hebt.

Invloed van ons oerinstinct

De mens én de wereld zijn geëvalueerd. Ondanks die evaluatie hebben wij bepaalde oer-instincten nog steeds in ons systeem zitten, zoals de amygdalae.

In vergelijking tot miljoenen jaren geleden in de ‘neanderthaler tijd’ dreigt er in dit tijdperk duidelijk vele malen minder gevaar. Toch zoeken jouw amygdalae nog steeds gevaar, het is tenslotte o.a. hun functie.

Het kan ook tot uiting komen in situaties die jou eigenlijk helemaal niet in gevaar brengen. Nogmaals; je hebt altijd een keuze. Je hoeft er niet in mee te gaan door bijvoorbeeld serieus te overwegen of autorijden op de snelweg wel echt zo levensbedreigend is als jouw amygdalae jou doen laten geloven.

Dit zogenaamde defensiemechanisme is bij de ene persoon sterker mee geëvolueerd dan bij de ander. Sommige mensen hebben bijvoorbeeld ook veel meer haargroei dan de ander. Gek voorbeeld misschien, maar het maakt het wel tastbaar 🙂

HSP en een angststoornis

Dan kan het ook nog zo zijn dat je hoogsensitief bent, ook wel HSP genoemd. HSP is een afkorting voor High Sensitive Person.

Lees hier een beknopte opsomming over een aantal HSP kenmerken.

Je:

  • merkt aanzienlijk meer signalen op dan een gemiddeld ander persoon.
  • proeft feilloos sferen aan.
  • merkt beduidend meer details op dan een gemiddeld ander persoon.
  • bent een stuk gevoeliger voor prikkels en indrukken die je opdoet dan een gemiddeld ander persoon.
  • hebt een zeer groot verantwoordelijkheidsgevoel.
  • bent snel vermoeid.
  • hebt een rijke innerlijke belevingswereld, bent zeer gevoelig.

Waarschijnlijk kan je wel nagaan wat dit met je systeem kan doen; situaties komen harder bij je binnen, het verwerken is intenser en het kost je enorm veel energie. Als je er niet op de juiste manier mee omgaat is dit een perfecte voedingsbodem voor een angststoornis en een burn out.

Hoe heb jij de angststoornis ontwikkeld en in stand gehouden?

Het allesomvattende antwoord: Je gaat de angst uit de weg.

Wees eens heel eerlijk tegen jezelf… Het nare angstgevoel wil je niet voelen en je duwt het zo vaak en zo hard mogelijk als je kan weg, toch? Maar zal het hierdoor ook echt verdwijnen? Nee. Integendeel zelfs.

Wat je op deze momenten eigenlijk aan het doen bent is het gevoel ‘voeden’. Er zit iets in jouw systeem dat je niet wil zien, je stopt het telkens weg/ontwijkt het/negeert het. Op deze manier geef je als het ware keer op keer seintjes aan je lichaam ‘ik wil dit niet, dit is gevaarlijk’. Je slaat deze situaties vervolgens allemaal onbewust op.

Het is bewezen dat wanneer jij je angsten uit de weg gaat – dit de angst juist zal doen laten groeien. Wanneer je jouw desbetreffende angst niet aankijkt zorg je er eigenlijk alleen maar voor dat er meer druk op de angst komt te staan.

Ik zal het proberen nog tastbaarder voor je te maken.

Beeld je eens in; je bent op vakantie, lekker aan het relaxen in de zee, een meer of een zwembad. Je hebt een bal vast, en die bal probeer je onder water te duwen. Wat merk je? Welk effect brengt het onder water duwen van de bal teweeg?

Juist, er komt een grote druk op de bal te staan. De bal wil namelijk naar de oppervlakte en jij onderdrukt de bal (letterlijk). Hoe dieper jij de bal onder water drukt, hoe groter de weerstand is die je zal voelen. Wanneer je de bal loslaat komt hij met een gewelddadige kracht naar de oppervlakte, zo’n intens grote druk staat er inmiddels op.

Jouw rol

Zie je hoe groot jouw rol in het geheel is?

Jij bent degene die de bal, of beter gezegd, jouw angst blijft onderdrukken. Je angst wil naar de oppervlakte komen en jij duwt het continu weg. Hierdoor komt er steeds meer druk te staan op dat waar jij bang voor bent.

De angst blijft onderhuids zitten en gaat hier zijn eigen leven leiden – de druk moet tenslotte ergens naartoe. Dus wat doet de angst? Nog meer dingen zoeken waar hij zich lekker in vast kan bijten.

Wat gebeurt er uiteindelijk? Telkens wanneer jij:

  • op die desbetreffende plek bent
  • denkt aan die ene nare herinnering die je hebt aan een gebeurtenis in het verleden
  • of in sommige gevallen zelfs alleen al denkt aan een bepaalde plek waar je bang geweest bent of een paniekaanval gehad hebt

herkennen jouw lichaam en hersenen de situatie.

Waarop zij denken: ‘wacht eens eventjes, hier is het gevaarlijk!’. En hop hop, er worden weer een boel van diezelfde angstreactie-stofjes, net als toen je het daadwerkelijk meemaakte, afgegeven in je lijf.

Hier zie je duidelijk de rol die jouw amygdalae in jouw angstsysteem spelen. Je defensiemechanisme gaat direct van start, wat op zich natuurlijk een positief ding is. Alleen werkt het op deze manier tegen je. Sterker nog; het belemmert je enorm in je dagelijks leven!

De verlossing: 12 oplossende tips tegen een angststoornis!

En nu het goede nieuws! Het feit dat jijzelf deze angst ontwikkeld hebt betekent automatisch ook dat je het zelf op kunt lossen. Hoe fijn is dat?

Ik zeg niet dat het gemakkelijk zal zijn – best spannend en intens zelfs. Je bent tenslotte ontzettend bang voor iets, en werkelijk alles in jou schreeuwt: ‘HELP DIT IS GEVAARLIJK! STOP HET! WEGWEZEN!’.

De volgende actiepunten kunnen jouw handvatten zijn om met de angst om te leren gaan. Ze kunnen jou helpen om jouw angststoornis te overwinnen.

Hoe raar en ongeloofwaardig het soms misschien ook voor je zal voelen, geef de actiepunten stuk voor stuk een kans. Een échte kans. Ik heb ze uiteraard niet zomaar uit de lucht gegrepen.

1 Ga je angsten aan

Allemaal. Dit is de enige manier om ze op te kunnen lossen, om je angststoornis te overwinnen.

Dus met andere woorden: ga juist dát doen waar jij bang voor bent. Wat het ook is.

Ik kan mij voorstellen dat het wellicht onmogelijk voor je zal voelen, doe het daarom stap voor stap. Geef jezelf de ruimte en tijd om in te leren zien dat jouw angst/angststoornis ongegrond is. Het hoeft niet in één dag, rustig aan.

Waarom dit zo effectief werkt? Denk aan het voorbeeld van de bal onder water duwen. Wat nu als je die bal (de angst) er gewoon laat zijn? Bekijk het eens goed van dichtbij en kom tot het besef dat het je niks kan doen.

2 Vecht niet tegen de angst

Je zult het niet winnen, nooit.

Het enige wat angst wil – is gezien worden. Gevoeld worden. Het is een emotie en emoties zijn er niet voor niks. Emoties geven jou seintjes als er iets gaande is in jouw systeem, positief danwel negatief. Het is eigenlijk dus iets heel moois, probeer het ook zo te bekijken.

Los het op, bedenk of het wel realistisch is dat je hier bang voor bent. Zoek de oorzaak en werk daar aan.

3 Leg verbanden

Wat is de oorzaak? Alleen wanneer je de angst aankijkt zal je kunnen gaan begrijpen hoe de angst is ontstaan.

Je kan bijvoorbeeld bang zijn voor autorijden omdat je een (bijna) auto ongeluk hebt gehad.

Het kan ook zo zijn dat jouw angsten ontstaan zijn vanuit een zeer stressvolle periode, tijdens een burn-out of iets dergelijks.

Er zijn talloze redenen waaruit angst voort kan komen. Probeer verbanden te leggen voor jezelf, zoveel als je kan.

Je weet wat ze zeggen: kennis is macht. Hoe meer jij het jezelf uit kunt leggen en kunt begrijpen, hoe meer macht je over de situatie zal hebben.

4 Herprogrammeer jezelf

Het heeft alles te maken met conditionering. Conditionering is aangeleerd gedrag. Jij hebt jezelf geprogrammeerd om voor ‘dit en dat en zus en zo’ bang te zijn.

Draai het eens om, zorg dat je jezelf herprogrammeert.

Leer jezelf het gedrag aan dat wél voor jou werkt, dat jou helpt in je dagelijks leven in plaats van dat het je belemmert.

Ga regelmatig eens met jezelf zitten en vraag jezelf af waar de angst vandaan komt. Leg jezelf dit keer op keer uit. Hoe is de angst ontstaan? Waardoor ben ik nu bang, wat kan hiervan de reden zijn? Maak het logisch voor jezelf. Maak het verklaarbaar.

Leg jezelf vervolgens uit dat het dus heel normaal is dat je op dat moment angst voelt.

5 Besef dat je nog een tijdje bang zal kunnen zijn

Dit is heel normaal. Je bent een lange tijd bang geweest, dat gaat niet – patsboem – spontaan veranderen wanneer jij even met je vingers knipt.

Ook wanneer de angst volledig weg lijkt te zijn en je denkt je angststoornis overwonnen te hebben, kan zich wel eens een situatie voordoen dat het even weer de kop opsteekt.

Dit komt puur en alleen doordat het een tijd in je systeem gezeten heeft. Daar heb je de conditionering weer. Jouw angstsysteem is een lange tijd uit balans geweest, het kost tijd om het weer in balans te brengen. Heel logisch dus als je het zo bekijkt!

Schrik er niet van, je bent zeker niet terug bij af. Het is maar angst. Zodra je de angst niet meer gaat geloven, dat je geen waarde meer hecht aan jouw desbetreffende angsten, zal je angststoornis oplossen als sneeuw voor de zon.

Leg het zoveel mogelijk aan jezelf uit. Nogmaals, kennis is macht.

6 Probeer, en blijf het proberen

Elke keer dat je iets probeert ben je dichterbij het doel dat je wil bereiken.

Jouw doel is om je angsten of angststoornis te overwinnen, het volledig los te laten. Houd dit voor ogen.

Je hebt pas de garantie dat jij je doel niet gaat bereiken als je stopt met het te proberen. Alleen dan zal je falen.

7 Gun jezelf de tijd

Het is een proces en een proces kost nu eenmaal tijd, vooral bij een proces waarin persoonlijke groei centraal staat.

Eigenschappen die je jaren bezit zitten in jouw hele systeem verweven, stukje bij beetje ga je deze losweken.

Jezelf veranderen is absoluut mogelijk, het vergt alleen veel inzicht. En voor nieuwe inzichten heb je veel inzet en tijd nodig.

8 Herhalen = veranderen

Hoe vaker je iets oefent, en dus herhaalt, hoe meer je leert. Des te sneller zal je veranderen. Op deze manier zal jouw angst/angststoornis geleidelijk verdwijnen.

Trainen trainen trainen en blijven proberen. Hou vol! Je hebt genoeg kracht in je, heel veel meer zelfs dan jij zelf denkt.

9 In elk proces heb je ups-and-downs

Zo ook in deze. Eén stapje vooruit, twee stappen terug, drie vooruit en weer eentje terug…

Jouw proces zou er zomaar eens op deze manier voor je uit kunnen zien.

Iedereen is anders, elk doel is anders, en daarbij is de ene situatie de andere niet – dus voor de één zal de reis naar zijn persoonlijke doel langer duren dan voor een ander.

Besef dat je altijd meer vooruit gaat dan achteruit – mits je:

  • de tijd neemt
  • eerlijk bent tegen jezelf
  • jouw angsten écht aangaat.

Het zou zo zonde zijn als je te snel gaat en daardoor stappen overslaat waardoor je keihard terug dondert.

10 Zie ook de lichtpuntjes tijdens de reis naar je doel

Denk positief. Daar put je ongelofelijk veel kracht uit. Een positieve visie kan je al met een paar aanpassingen bereiken!

Er is geen tastbare eindstreep zoals bij een marathon. Heel lastig dus om te bepalen wanneer jouw doel behaald is.

Leer in te zien dat je doel niet het belangrijkste is, je doel is immers ontastbaar en onzichtbaar. Je kunt het grofweg inschatten, maar precies weten doe je het niet.

De weg er naartoe daarentegen wel. Je leeft namelijk niet in de toekomst, je leeft nu. Hoe vaker jij je nu goed voelt, hoe sneller ‘je doel bereikt is’.

11 Wees trots op jezelf

Elke positieve gedachte en emotie zal je steunen. Het zal je kracht geven, en laat jij nu net die kracht zo hard nodig hebben.

Het feit dat je dit artikel gelezen hebt is een mooi begin – je wil groeien en dat is het allerbelangrijkste. Als de wil er is kan je zo ver komen als jij voor ogen hebt.

Jouw angststoornis overwinnen is dus een prachtig én haalbaar doel!

12 Heb vertrouwen

Vertrouwen is o zo belangrijk!

Ik zie vertrouwen als een soort lift die je helpt de hoogte te bereiken. Het biedt een bepaalde houvast en voelt aan als een fundament dat zich stevig in jou, en daarmee je leven, vestigt. Heel waardevol!

Houd vast aan feiten; het is een feit dat een angststoornis te overwinnen is. Dat geeft een hoop vertrouwen, toch?

 

Ik hoop dat ik je een aantal inzichten over het begrip ‘angststoornis’ heb kunnen geven waar je oprecht wat mee kan. Succes, you can do it!

 

Alle extra tips of ervaringen mogen uiteraard hieronder gedeeld worden!

Met Hugging a Cactus realiseer ik mijn droom om anderen te inspireren positief, vol vertrouwen en eerlijk in het leven te staan. Ik help je zelfinzicht te krijgen waardoor jij jouw burn out kunt voorkomen of overwinnen. Lees hier alle tips en inzichten!  - Anne

Pin It on Pinterest